Berging 1985

De tros wordt door bemanningslid van de Chogogo (met gele boei) naar het vlot gezwommen.

De bergingspogingen

De dag na de stranding zaterdag 15 december 1979 kreeg de bemanning van de Bonairiaanse bevolking alle medewerking om het vlot te bergen. Het olieopslag bedrijf de BOPEC stelde de sleepboot de Chogogo beschikbaar voor de reddingsoperatie. Schipper Jonny Craane probeerde met zijn bemanning en enkele Bonairianen om het vlot van de rotsen op de kust van Washikemba te trekken. Al snel blijkt dat dit een hele klus is. Met gevaar voor eigen leven springt bootsma Soleano te water om de tros naar het vlot te brengen.

De dikke tros wordt aan het vlot vast gebonden. Het vlot wordt even later van de rotsen getrokken. Als snel blijkt dat het vlot snel zinkt. De drijvers van het vlot zijn lek en het vlot zinkt vervolgens naar een diepte van ongeveer 60 meter op ongeveer 150 meter van de kust. De plaats waar het vlot op de bodem ligt wordt later gemarkeerd met een drijvende boei met de Friese vlag erop. Het vlot is verloren gegaan met alle dierbare spullen in de buizen. Het krijgt een zeemansgraf zo is de mening van iedereen.

Klik hier voor een fotogalerij van de bergingsoperatie op de kust van Bonaire.

6209

Vlot op de rotskust Washikemba

6208

Sleepboot Chogogo op de achtergrond.

6210

6208

6213

Vlot wordt van de rotskust gektrokken

Het is kerst 1979. Op Curaçao ligt een sleepboot van Smit Internationale aan de rede. De bemanningsleden hebben vrij af, maar horen van de stranding van de Sterke Yerke. Ze vatten het plan op om met hun sleepboot naar Bonaire te varen en om het vlot te bergen. Al snel blijkt na inspectie van de duikers dat het vlot niet zomaar te bergen is met een kabel. Ook wordt er vanuit Nederland door Bergingsbedrijf Van Seumeren gereageerd. Mede-directeur Jan van Seumeren komt met het plan om 6 meter lange luchtzakken met een doorsnede van 75 cm naar Bonaire te laten vliegen.

Jan van Seumeren vliegt zelf mee en leidt met de kapitein van de sleepboot het bergingsproject. De 6 luchtzakken worden naar het vlot gebracht en vastgebonden. Vanaf de sleepboot wordt er lucht in de zakken geblazen. Een heel experiment in deze onstuimige zee.

De zakken worden gevuld onder het toeziend oog van duikers. Maar al snel blijkt dat de gevulde zakken niet goed aan het vlot te bevestigen zijn. Ze schieten los en stijgen als gelanceerde raketten uit het water omhoog en worden op de scherpe kust lekgeslagen. Als laatste poging wordt nog een kabel aan het vlot bevestigd om de Yerke omhoog te trekken maar al snel blijkt dat de kabel te dun is en breekt.

reddingsactie-2-bewerkt

De Friese vlag van het vlot Sterke Yerke als herinnering aan de oversteek. vlnr Leo van der Ploeg, Frits Riemersma en Chris Schweigmann

Berging Captain Don

Captain Don geeft uitleg over de positie van het vlot

De Bonairianen zitten ook niet stil en een befaamd duiker Captain Don komt met het idee om het vlot te lichten met parachutes. Deze kunnen aan het vlot worden bevestigd en dan kan er lucht onder worden geblazen. De vier parachutes zullen het vlot dan lichten. Dit is een veel gebruikte methode bij duikers. Ze lichten hiermee bijvoorbeeld oude zware voorwerpen uit vergane schepen naar boven. Bijvoorbeeld kanonnen.

Een kleine sleepboot met aan boord duikers van het resort Captain Don en de parachutes varen naar de oostkust, naar de plek waar het vlot op de zandbodem ligt. Duikers inspecteren het vlot en brengen vanaf de wal luchtslangen naar de sleepboot. Op de rotskust staat een aggregaat die via de slangen de parachutes van lucht moeten voorzien.

Captain Don met gebroken enkel

Vanaf de rotskust worden luchtslagen naar de sleepboot gebracht.

Tijdens de inspectie van het vlot komt Captain Don zeer ongelukkig ten val op de sleepboot die 200 meter voor de kust op de woeste golven ligt te deinen. Hij breekt hierbij zijn enkel. De operatie wordt direct afgebroken. In het ziekenhuis blijkt dat de enkel gedeeltelijk verbrijzelt te zijn door de val. Jarenlange revalidatie volgt. Het vlot blijft op de bodem liggen en de bemanning en Bonairianen besluiten dat het vlot nu een zeemansgraf heeft gekregen.

Faber verhaal

Sterke Yerke stranding:

Tekst: Familie Faber

Het begon allemaal met een telefoontje begin 1979. Yke was ter kennismaking op Curacao en Bonaire en uiteraard dus niet thuis. Ik kreeg iemand van de Stichting aan de telefoon ( denk Henk van Dam) , die mij vroegen “of ik het telefoonnummer van de schipper van de KV (katholieke Zeeverkenners uit Sneek) ook wist. natuurlijk kende ik hem maar hij had toen geen telefoon! Vroeg of ik wat kon doen en waarvoor. Toen vertelde hij dat ze de Sterke Yerke 2 graag een goede bestemming wilde geven als de 3e SY klaar was. Heb toen gezegd dat mijn man Schipper was van de Zeeverkenners Greate Pier en ook wij een loodsenstam ( oudere groep zeeverkenners) hadden. Dus misschien was dat een idee!  Jazeker want het gaat ons om de goede bestemming zeiden ze. !!

Omdat Yke pas na 16 januari weer terug zou zijn hebben we een afspraak gemaakt en zijn er 2 bestuursleden van de stichting SY in Februari bij ons op bezoek geweest. Dat resulteerde dus in de toezegging dat wij de sterke Yerke 2 zouden mogen hebben. Super toch!  Is dus eigenlijk puur toeval dat hij bij onze loodsenstam terecht kwam! De overdracht zou plaats vinden als de SY3 klaar was en in juni van 79. Yke was in maart 79 definitief naar Bonaire vertrokken en ik wachtte op de komst van ons derde kind in begin juli en was dus met de meisjes nog in NL. Vandaar dat Schipper Brandenburg, die namens Yke  de honneurs heeft waar genomen, bij de overdracht in juni aanwezig was..  

Ik weet niet of je de film ook hebt of de documentaire SY maar daar staat uiteraard een belangrijke uitspraak op. De Greate Pier bood de bemanning symbolisch het “eerste logboek” aan. Aan het eind van dat toespraakje door Schipper Brandenburg spreek hij, de achteraf, legendarische woorden…., ” O,ja ik moest van Schipper Faber nog zeggen….. Als jullie op Curacao zijn “VERGEET DAN  NIET BIJ BONAIRE LANGS TE GAAN…want daar heeft Schipper Faber de BERENBURG koud staan!!”

“Vergeet niet bij Bonaire langs te gaan”  is ooit een optie geweest als titel van de later gemaakte film!

De SY 2 is later door mijzelf omgedoopt naar GREATE PIER. Yke heeft toen hij eind juni voor de bevalling in NL, was nog met het vlot en de jongens kunnen varen gelukkig.

We hadden geen idee waar “Washikemba was, alleen het toeval wilde dat op dat moment de serie “Duel in de diepte” met als hoofdrolspeler jaja PETER FABER op het toen enige kanaal van Tele Curacao werd uitgezonden, en wat zich o.a. afspeelt op landhuis Washikemba. N.a.v. daarvan had ik enkele dagen daarvoor, (wat is toeval) aan onze buurvrouw gevraagd waar Washikemba dan wel was. Ze gaf me een heel simpele ansichtkaart waar Bonaire op stond en waar ook dit genoemd werd. Ha gelukkig we hadden een “Landkaart”. En met De Sonnema beerenburg, die al vanaf de vorige avond klaar lag in de auto om hem vooral niet te vergeten mee te nemen naar Curacao want dat hadden we dus ooit beloofd nietwaar,en  de ansichtkaart, opzoek naar Washikemba. We kwamen van de verkeerde kant zo later bleek , maar vanuit de verte zagen we een vlag net boven de kust uitkomen. Toen we dichterbij kwamen was het “DE FRIESE VLAG”!!! Dus het kon niet missen .. we zaten goed. Aangekomen stond daar alleen de een douane man en de 4 jongens van de SY. We kenden ze niet want hadden alleen met de Stichtingsmensen contact gehad. Toen ze hoorden wie we waren was het zo’n UNIEK MOMENT… vergeten we nooit meer. Dikke Friese tut en heel blij dat ze het er onder die verschrikkelijke omstandigheden het er levend af hadden gebracht.En dan kom je ook nog Friezen tegen.. De zee was nog erg ruw en de rotsen bij de kust ongelooflijk scherp en blote voeten…!!. Ze hadden alleen nog het oranje overlevingspak  en verder echt NIETS EN DAN OOK NIETS MEER. Op de politiewacht hadden ze hen zolang laarzen geleend.  Ze hadden het koud want alles was nat natuurlijk en het eerste wat “Paling” (Leo van der Ploeg) vroeg toen Yke een shagje draaide; “hewwe jo oak een sjekje foar mij?…, dat kan ik nou wel brukke!!  Ja jonge, vansels en wat tinke jimme van een Beerenburgje. Als ik mijn ogen dicht doen hoor ik nog Guus met zijn aanstekelijke lach …Jazeker.. Dus zo stonden wij  ’s morgens vroeg, op de van God verlaten eenzaamheid  op de oostkust van Bonaire met de bemanning aan de Beerenburg. Echt onvergetelijk.. Wat een gekke situatie. Geen paspoorten geen kleding geen logboeken en alle onderzoeksspullen enz enz van Frits….

Het vlot lag te beuken op de ruwe golven en sloeg stukje bij beetje aan gort. Dat zou er dus weg moeten. Met moeite zijn ze toch aan boord gegaan en hebben de marifoon en het reddingsvlot en nog wat eraf gehaald. . Intussen, ja je snapte het niet, kwamen er steeds meer Bonairianen “ut alle hoeken en hantsjes” van hun kunukoe’s ,kijken wat er gebeurd was omdat het dus al voor het nieuws was geweest. Ook de kapitein van de sleepboot Johnny Craane was er en de politie. Hoe toen het een en ander verder ging weet ik niet helemaal meer op volgorde. Maar wel dat Yke de marifoon naar Radio Nederland heeft gebracht om te zien of er nog wat aan te doen was. En er een eerste reddingspoging is gedaan het vlot los te trekken van de kust…door de sleepboot van Smit-Tak zie foto’s. De oudere man in witte korte broek is in het water gesprongen om de kabel die van de sleepboot in zee naar het vlot op de kant moest worden gebracht , te pakken. Dat was heel link en dreigde mis te gaan.door de zware zee en stroming en golven die je zo kapot  slaan op de rotsen  Zijn jongere broer is hem toen achterna gesprongen en zo kwam de kabel aan het vlot. Zie foto’s. Helaas het vlot had een (toen nog onzichtbaar) gat in een van de buizen en er was een luik af.  Bij het lostrekken viel het vlot met ..de Friese vlag, alsnog ten prooi aan de golven … Dat moment was echt verschrikkelijk voor de bemanning en we hebben dan ook echt met elkaar gehuild. De verslagenheid van de jongens was heel groot. zie foto. Naar moment… 

We zijn op een gegeven moment naar ons huis gegaan en mijn moeder (Oma Bets) heeft een enorme pan soep gemaakt en ben ik bij onze buren , Alois en Marian Lammers, Henk en Ans Schrijver, Pat en Krijn Groen en van onszelf kleren gaan verzamelen want ja in een een natte overall en blote voeten gaat ook niet. Dus onderbroeken korte broeken t-shirt ,slippers het was net uitverkoop haha.en een warme douche… Soms paste het of was het veel te groot maar het lukte wel … En met elkaar (zie ook foto als het goed is, Hebben we gedronken op hun toch “behouden aankomst ” al was het op Bonaire. Weet wel dat Ds Baart al op de kust aanwezig was en volgens mij ook thuis maar dat weet ik niet helemaal zeker. Ook dat mensen van het AD en andere pers op de kust waren. Op een gegeven moment kwam de politie dat ze de laarzen weer terug moesten hebben en er mensen van de pers waren.  Om een verhaal nu in tekorten.. Ze werden alsnog op Curacao verwacht en er mochten ook mensen van Bonaire mee. met een privé vliegtuigje oa. van de BOPEC. De bemanning en Johnny en Betty Craane en Yke en ik zijn toen alsnog naar Curacao gegaan waar ze toen in een hotel door het SY comité en de pers en met een borrel en hapje werden onthaald. Daar hebben we ook Annemarie, de later vrouw van Guus ontmoet. 

Telefoon was toen nog heel duur en er moest natuurlijk veel gebeld en geregeld worden. Op INPO hadden we toen een telexmachine waar

veel gebruik van is gemaakt. Yke heeft alsnog Hotel Bonaire bereid gevonden hun gratis verblijf te geven. De Bopec heeft alle kosten van de reddingspogingen ook later voor zijn rekening genomen.

Dagen later kwam er van alles aan voedseltonnetjes boven drijven die we gedeeltelijk met elkaar uit zee hebben gevist. De oude kaas dreef in het zoute water maar de korst eraf snijden we we hebben heerlijke oude kaas gegeten en ook was er een tonnetje helemaal dicht waar nog droge doosjes sigaren in zaten. Had Yke mazzel mee. Guus was het meest bij ons, Frits Riemersma bij de Fam Schrijver, Chris en Leo bij de fam Lammers en Groen . Toen Henk  en Ans Schrijver hun 25 jarig huwelijk in ’99 in  NL vierden jaren geleden, waren daar Guus en Frits en 4 jaar geleden bij ons 40 jarig huwelijk in Sneek, Guus en Annemarie Schweigmann en Frits Leuk he . 

De keren dat we met familie en weet ik nog heel veel mensen die daarna op Bonaire kwamen oa. Van NOS toen in 82 koning Beatrix kwam, vroegen ze naar “Heit en Mem” op Bonaire, en zelfs post met alleen Heit en Mem van Sterke Yerke kwam aan. Ze brachten  een fles beerenburg mee en wij hen naar SY op de kust. Het monument is nog door de jongens zelf mede gemaakt en 5 jaar later  dacht ik de koperen herinneringsplaat erop gezet.en onthult door de minister van justitie. Ook heb ikzelf bij de Bata nog schoenen en sokken geregeld en bij het kledingatelier van Cambus nieuwe blouses en korte broeken. Die ze aanhadden toen ze van Bonaire vertrokken. Het kleine vliegtuig waar ze toen mee naar Curacao gingen vloog als soort afscheid helemaal speciaal voor de jongens over Washikemba!!